AVG-checklist voor AI-hosting in de EU

Geen hostingprovider of AI-platform voldoet op zichzelf aan de AVG (GDPR): de AVG regelt hoe jij persoonsgegevens verwerkt, en een provider kan je alleen de regio, het contract en de maatregelen geven om dat rechtmatig te doen. Controleer bij AI-hosting waar elke kopie van de gegevens wordt verwerkt, inclusief backups, logs, failover en toegang door support; welke juridische entiteit en welk moederbedrijf de dienst beheren; of je een verwerkersovereenkomst volgens artikel 28 krijgt met een lijst van subverwerkers en meldingen bij wijzigingen; hoe een doorgifte buiten de EER is geregeld; en of prompts en output worden bewaard of voor training worden gebruikt. Een open-weight-model op infrastructuur die je zelf beheert in een EU-regio houdt het aantal partijen dat met de gegevens werkt klein.

• Geen platform is uit zichzelf AVG-conform; het contract en de manier waarop je de gegevens verwerkt, bepalen het.
• Regio: rekenkracht, opslag, backups, logs en failover in de EU of EER; het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland zijn doorgiften.
• Contract: een verwerkersovereenkomst volgens artikel 28, een lijst met subverwerkers met meldingen bij wijzigingen, verwijdering aan het einde.
• Jurisdictie: een aanbieder uit de EU en een provider onder Amerikaans recht hebben verschillende risico’s op gedwongen afgifte.
• Isolatie: dedicated hardware, eigen sleutels en private netwerken beperken wie bij de gegevens kan.

De AVG (GDPR) regelt hoe persoonsgegevens worden verwerkt, niet welke producten je mag gebruiken. Als je een model laat draaien op prompts, documenten of logs met persoonsgegevens, bepaal je meestal zelf waarom en hoe die gegevens worden verwerkt, en verwerkt de hostingprovider ze namens jou. Daarmee is de provider een verwerker in de zin van artikel 28, dat vastlegt welke contractvoorwaarden en garanties je van die provider moet krijgen [1]. Een provider kan de regio, het contract en de maatregelen bieden die je nodig hebt; of jouw opzet aan de regels voldoet, hangt af van hoe je ze gebruikt.

Daarom is “AVG-conform” op een productpagina een bewering om te controleren, geen antwoord. De rest van deze checklist zet die bewering om in vragen met controleerbare antwoorden: waar de gegevens naartoe gaan, wie de dienst beheert, wat er in het contract staat en wie de gegevens verder nog kan bereiken.

De AI-verordening is een aparte set regels

De Europese AI-verordening (AI Act) stelt regels op basis van risico voor ontwikkelaars en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen. Ze is op 1 augustus 2024 in werking getreden. Het verbod op verboden AI-praktijken en de plicht tot AI-geletterdheid gelden sinds 2 februari 2025, de regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden sinds 2 augustus 2025, en de meeste andere regels sinds 2 augustus 2026, met uitzonderingen: regels voor toepassingen met een hoog risico in gevoelige gebieden gelden vanaf 2 december 2027 en die voor AI in gereguleerde producten vanaf 2 augustus 2028, na de wijzigingen van de “AI Omnibus” die op 27 juli 2026 in werking zijn getreden  [2]. De vragen hieronder gaan over gegevensbescherming; de AI-verordening voegt verplichtingen toe die afhangen van waarvoor je AI-systeem wordt gebruikt.

Dataresidentie beschrijft waar gegevens worden opgeslagen en verwerkt. Op zichzelf bepaalt die niet wie gedwongen kan worden de gegevens af te geven, en ook niet of een doorgifte buiten de EU rechtmatig is. Drie regels bepalen het antwoord.

• Doorgifte heeft een rechtsgrond nodig. De AVG eist niet dat gegevens in de EU blijven, maar een doorgifte aan een derde land “shall take place only if” aan de voorwaarden van hoofdstuk V is voldaan, ook bij verdere doorgiften (artikel 44) [1].
• Amerikaans recht volgt de provider, niet het datacenter. Sinds de CLOUD Act moet een aanbieder van elektronische communicatiediensten of remote computing services zijn Amerikaanse verplichtingen nakomen om klantgegevens te bewaren of af te geven die binnen zijn “possession, custody, or control, regardless of whether such communication, record, or other information is located within or outside of the United States” vallen (18 U.S.C. § 2713) [3]. Een EU-regio die wordt beheerd door een bedrijf onder Amerikaanse jurisdictie heeft daarom een ander risicoprofiel dan dezelfde regio onder beheer van een EU-bedrijf.
• Het EU-US Data Privacy Framework is geldig, en er loopt een hoger beroep. De Commissie heeft het adequaatheidsbesluit op 10 juli 2023 aangenomen, en het geldt alleen voor Amerikaanse bedrijven die aan het framework deelnemen [4]. Het Gerecht heeft op 3 september 2025 een beroep tot nietigverklaring verworpen (T-553/23, Latombe v Commission), en er loopt een hoger beroep bij het Hof van Justitie als C-703/25 P [5]. Doorgiften die erop steunen, kunnen veranderen als het Hof anders beslist.

Een regio die als “Europees” wordt verkocht, kan zich in vier verschillende juridische situaties bevinden, en het loont om die uit elkaar te houden als je een lijst met regio’s leest:

Adequaatheidsbesluiten worden periodiek herzien en kunnen worden gewijzigd of ingetrokken [4]. Daarom is een regio binnen de EU of de EER de eenvoudigere keuze als de gegevens gevoelig zijn. De tabel in de volgende sectie houdt deze locaties voor elke provider in onze dataset uit elkaar.

Een EU-regio kiezen is de eerste stap, niet de laatste. Controleer voor elke dienst in de stack waar elke kopie van de gegevens terechtkomt:

• rekenkracht en primaire opslag: de regio die je kiest;
• backups en snapshots: vaak een aparte instelling, soms een andere regio;
• failover en disaster recovery: waar een dienst je werklast of gegevens naartoe verplaatst als een regio uitvalt;
• logs, metrics en traces: verzoeklogs kunnen prompts bevatten, en monitoring kan ergens anders draaien;
• toegang door support: of engineers buiten de EU bij je systemen kunnen, en onder welke maatregelen;
• model-endpoints: een gehoste model-API verwerkt prompts waar de modelprovider hem draait.

De providers in onze dataset die minstens één regio in de EU of de rest van de EER vermelden:

De tabel toont wat elke provider documenteert; hij kan niet laten zien welke van zijn diensten jouw werklast werkelijk gebruikt. Controleer per dienst de regio, de verwerkersvoorwaarden en de subverwerkers voordat je persoonsgegevens verplaatst, en gebruik de vergelijking van private AI-hosting om de lijst in te korten. Voor GPU-werklasten kun je de GPU-cloudvergelijking filteren op providers met EU-regio’s.

Artikel 28 van de AVG legt de minimale voorwaarden vast tussen jou en een hostingprovider die persoonsgegevens voor je verwerkt [1]:

• Je mag alleen verwerkers gebruiken die “providing sufficient guarantees” bieden om passende technische en organisatorische maatregelen te treffen.
• De verwerker “shall not engage another processor without prior specific or general written authorisation”, en bij een algemene toestemming moet hij je informeren over toegevoegde of vervangen subverwerkers, zodat je bezwaar kunt maken.
• De verwerking valt onder een contract dat het onderwerp, de duur, de aard en het doel van de verwerking vastlegt, evenals de soorten persoonsgegevens en de categorieën betrokkenen.

Wat de verwerkersovereenkomst moet regelen

Gaan gegevens toch naar een land buiten de EER zonder adequaatheidsbesluit, dan eist artikel 46 passende waarborgen, zoals door de Commissie vastgestelde standaardbepalingen inzake gegevensbescherming of bindende bedrijfsvoorschriften [1]. Vraag op welk mechanisme de provider steunt voor elke subverwerker buiten de EER.

Hoe minder partijen met de gegevens werken, hoe minder contracten je hoeft te controleren en hoe minder plekken waar een lek kan ontstaan. De opties lopen van gedeeld tot volledig dedicated:

• Versleutelingssleutels: zoek uit of de sleutels door de provider of door jou worden beheerd, en wie er toegang toe heeft.
• Netwerk: houd modelservers op private netwerken en beheerinterfaces weg van het publieke internet.
• Prompts en output: lees bij beheerde API’s hoe lang prompts worden bewaard en of ze voor training mogen worden gebruikt; bij zelf gehoste modellen bepaalt je eigen logging dat.

Als je een open-weight-model draait op een server die je zelf beheert in een EU-regio, blijven prompts binnen je eigen omgeving. De VRAM-gids bepaalt de maat van de GPU; voor een agent of een klein model op een CPU-server vergelijk je AI-VPS-plannen, en de gids voor agent-hosting behandelt de opzet voor een agent die altijd aan staat.

Marketingclaims en certificaten laten intenties en maatregelen zien; geen van beide toont aan dat jouw gebruik van een dienst aan de regels voldoet. Vraag naar het bewijs achter elke claim:

Het Duitse BSI publiceert de C5-catalogus, die volgens het BSI “specifies minimum requirements for secure cloud computing”. Het BSI raadt klanten aan het C5-rapport van de provider op te vragen, te analyseren en dat jaarlijks te herhalen, en merkt op dat het zelf de auditors niet selecteert en de auditrapporten niet controleert [8]. Lees ISO/IEC 27001-certificaten en SOC 2-rapporten op dezelfde manier:

• Valt de dienst die je gaat gebruiken, in de regio die je gaat gebruiken, binnen de scope?
• Hoe oud is het rapport of certificaat, en wanneer is de volgende audit?
• Welke maatregelen blijven jouw verantwoordelijkheid onder het model van gedeelde verantwoordelijkheid?

Vraag elke provider op je shortlist, schriftelijk:

1. Welke juridische entiteit tekent het contract, in welk land, en wie is het moederbedrijf?
2. In welke EU- of EER-regio’s draaien precies de diensten en GPU-typen die we nodig hebben?
3. Waar worden backups, snapshots, logs en monitoringgegevens opgeslagen, en waar draait de failover?
4. Kunnen medewerkers of subverwerkers buiten de EER bij onze gegevens, en onder welke waarborgen?
5. Waar is jullie verwerkersovereenkomst volgens artikel 28, en waar is de actuele lijst met subverwerkers?
6. Hoeveel tijd van tevoren melden jullie een nieuwe subverwerker?
7. Hoe lang worden prompts, output en logs bewaard, en worden ze ooit gebruikt om modellen te trainen?
8. Is de hardware voor ons alleen, en wie beheert de versleutelingssleutels?
9. Hoe reageren jullie op verzoeken van buitenlandse overheden om klantgegevens?
10. Welke auditrapporten of certificaten dekken deze diensten en regio’s, en hoe recent zijn ze?
11. Hoe worden onze gegevens verwijderd of teruggegeven als het contract afloopt?

Vergelijk daarna de providers die slagen op de pagina private AI-hosting, en gebruik de agent-hostingkeuze om het type hosting op je werklast af te stemmen.